Bài viết ghi lại trải nghiệm thực tế của tôi tại công trình ngày 31/07/2026. Tên một số nhân vật đã được viết tắt để giữ sự riêng tư.
Sáng nay tôi có mặt ở công trình trong hẻm Gò Dầu, quận Tân Phú, TP HCM từ trước 9 giờ.
Tòa nhà đang ở giai đoạn làm hầm. Đội thi công uốn sắt, ghép cốp pha, chuẩn bị đổ vách hầm. Nhìn bề ngoài mọi thứ có vẻ trôi. Nhưng công trình này vừa đi qua một sự cố nhỏ mà bài học của nó, tôi nghĩ, đáng giá hơn nhiều lần chi phí bỏ ra.
Hai lần nhổ cừ không lên
Ai từng làm nhà có tầng hầm sẽ biết cây cừ C. Trước khi đào hầm, người ta ép những cây cừ thép xuống quanh ranh đất để giữ vách, chống sạt cho nhà hàng xóm. Đào xong, đổ xong, phần cừ đó phải được nhổ lên để trả lại hiện trạng và thu hồi vật tư.
Nghe thì đơn giản. Ép xuống được thì nhổ lên được.
Thực tế không như vậy.
Đơn vị ép cừ ban đầu đưa đội nhổ cừ đến với thiết bị thiếu thốn, máy móc cũ. Lần thứ nhất: nhổ không hết. Lần thứ hai: vẫn còn những cây cừ nằm nguyên dưới đất, kéo mãi không lên. Mỗi lần như vậy là một lần tập kết máy, một lần chờ đợi, một lần đội thi công chính phải dừng việc nhường mặt bằng.
Cây cừ nằm dưới đất không chỉ là cây thép bị kẹt. Nó là tiến độ bị kẹt. Là dòng tiền bị kẹt theo.
Người hàng xóm đáng quý
Công trình của tôi có một người hàng xóm đặc biệt, anh D. Anh có kinh nghiệm xây dựng, từng trải qua nhiều công trình. Từ ngày khởi công, anh gần như trở thành một kỹ sư giám sát tự nguyện, để mắt giúp tôi từng chuyện nhỏ.
Khi thấy đội cũ loay hoay lần thứ hai, anh D nói thẳng: cách này không ổn, thiết bị của họ không đủ lực. Anh gợi ý tìm một đơn vị khác chuyên nhổ cừ, máy móc hiện đại hơn.
Tôi ngồi lại với anh em nhà thầu, bàn bạc, và quyết định đổi đơn vị.
Nhổ cừ như nhổ đinh
Đơn vị mới đến với đầu máy chuyên dụng, hệ thủy lực khỏe, tay nghề thuần thục. Và điều khiến cả công trường nhẹ nhõm: họ nhổ những cây cừ kẹt cứng ấy lên nhẹ nhàng như nhổ những chiếc đinh.
Việc tưởng bế tắc mấy ngày, xử lý gọn trong một buổi.
Chiều hôm đó cừ đã xong. Đội thi công quay lại nhịp cũ: uốn sắt, hoàn thiện vách hầm. Mục tiêu của cả đội là trong tuần này đổ xong vách hầm và đóng nắp hầm trong thời gian sớm nhất.
Ba bài học tôi ghi lại
1. Cách này không được thì phải thử một cách khác tốt hơn.
Nghe hiển nhiên, nhưng ở công trường cũng như trong đầu tư, người ta rất hay cố thêm lần nữa với đúng cái cách vừa thất bại. Cùng đội đó, cùng máy đó, hy vọng kết quả khác. Sau hai lần không lên, vấn đề không nằm ở may rủi nữa. Vấn đề nằm ở phương pháp và công cụ. Đổi phương pháp, kết quả đổi ngay.
2. Đúng người, đúng thiết bị, việc khó thành việc dễ.
Cùng một cây cừ, đội này kéo hai lần không lên, đội kia nhổ như nhổ đinh. Khoảng cách không nằm ở cây cừ. Nó nằm ở sự chuyên môn hóa. Trong xây dựng, trong vận hành tòa nhà, trong cả quản lý tài chính cá nhân, thuê đúng người chuyên sâu thường rẻ hơn nhiều so với để người không chuyên làm đi làm lại.
3. Lắng nghe người có kinh nghiệm đứng cạnh mình.
Gợi ý đổi đơn vị không đến từ tôi, không đến từ nhà thầu chính. Nó đến từ một người hàng xóm từng trải. Người đứng ngoài với con mắt kinh nghiệm nhìn thấy điều người trong cuộc mải việc không thấy. Chi phí để có lời khuyên đó là gì? Là cách mình sống với người xung quanh hàng ngày.
Tình làng nghĩa xóm trên công trường
Xây nhà trong hẻm, giữ được thiện cảm của hàng xóm quan trọng không kém giữ tiến độ. Bụi, tiếng ồn, xe vật tư ra vào, tất cả đều là phiền toái mình mang đến cho người khác.
Xong việc cừ, tôi mang tặng anh D hai gói San Tuyết bạch trà mà một người chị chuyên trà giới thiệu. Món quà nhỏ thôi. Nhưng tôi muốn anh biết là tôi thật lòng biết ơn, không xem sự giúp đỡ của anh là điều hiển nhiên.
Một công trình chạy êm trong hẻm nhỏ chưa bao giờ chỉ là chuyện kỹ thuật. Nó là chuyện con người.
Với nhà đầu tư dòng tiền, tiến độ là tiền
Tôi làm bất động sản dòng tiền theo mô hình mua, xây, cho thuê. Với mô hình này, mỗi ngày công trình chậm là một ngày tòa nhà chưa thể đón khách thuê, trong khi lãi vay và chi phí cố định vẫn chạy đều.
Vì vậy một cây cừ kẹt không phải chuyện nhỏ. Người chủ đầu tư phải có mặt, phải quyết nhanh, và phải dám thay đổi phương án khi phương án cũ đã chứng minh là không hiệu quả. Chần chừ với một quyết định 5 phút có thể trả giá bằng nhiều ngày tiến độ.
Ngày hôm nay của tôi kết thúc với vách hầm đang thành hình, một người hàng xóm nhâm nhi trà ngon, và một bài học được ghi vào sổ: khi cách cũ không hiệu quả, đừng cố thêm lần thứ ba. Hãy đi tìm cách tốt hơn, người giỏi hơn, công cụ đúng hơn.
Bài học đó đúng ở công trường. Và tôi tin nó đúng với bất kỳ ai đang xây một điều gì đó cho riêng mình.
Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chia sẻ trải nghiệm cá nhân trong hoạt động xây dựng và đầu tư bất động sản của tác giả, không phải lời khuyên đầu tư. Mọi quyết định đầu tư cần dựa trên khảo sát thực tế và tư vấn chuyên môn phù hợp với hoàn cảnh của bạn.